Από τις 31 Δεκεμβρίου 2026, τα προϊόντα που έρχονται σε επαφή με νερό προοριζόμενο για ανθρώπινη κατανάλωσης θα χρειάζονται ευρωπαϊκό πιστοποιητικό συμμόρφωσης προκειμένου να διατεθούν στην αγορά της ΕΕ. Η απαίτηση αυτή απορρέει από μια δέσμη πράξεων της Επιτροπής που εκδόθηκαν τον Ιανουάριο του 2024 και αντικαθιστούν τα διαφορετικά εθνικά συστήματα έγκρισης με ένα ενιαίο, εναρμονισμένο πλαίσιο. Με λιγότερο από τρεις μήνες να απομένουν, οι κατασκευαστές σωλήνων, εξαρτημάτων, δεξαμενών, παρεμβυσμάτων και επικαλύψεων πρέπει να προγραμματίσουν από τώρα την αξιολόγηση της συμμόρφωσης των προϊόντων τους.

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

Το Νομικό Πλαίσιο

Το πλαίσιο βασίζεται στο άρθρο 11 της αναθεωρημένης Οδηγίας (ΕΕ) 2020/2184 για το πόσιμο νερό, η οποία θέτει τις ελάχιστες υγειονομικές απαιτήσεις για τα υλικά σε επαφή με αυτό. Τον Ιανουάριο του 2024, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε έξι πράξεις που εξειδικεύουν τις απαιτήσεις αυτές, χωρισμένες σε δύο ομάδες.

Για τα τελικά υλικά, προϊόντα, εξαρτήματα και συναρμολογημένα προϊόντα:

Η Εκτελεστική Απόφαση (ΕΕ) 2024/368 καθορίζει τις μεθόδους δοκιμής και τα κριτήρια αποδοχής για τα τελικά υλικά.
Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2024/370 καθορίζει τις διαδικασίες αξιολόγησης της συμμόρφωσης των προϊόντων.
Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2024/371 καθορίζει ενιαία σήμανση για τα εν λόγω προϊόντα.

Για τις αρχικές ουσίες, συνθέσεις και συστατικά:

Η Εκτελεστική Απόφαση (ΕΕ) 2024/367 καταρτίζει τους ευρωπαϊκούς καταλόγους των ουσιών που επιτρέπεται να χρησιμοποιούνται.
Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2024/369 καθορίζει τη διαδικασία προσθήκης ή αφαίρεσης ουσιών από τους παραπάνω καταλόγους.
Η Εκτελεστική Απόφαση (ΕΕ) 2024/365 ο καθορίζει τις μεθοδολογίες δοκιμής και αποδοχής ουσιών για τη συμπερίληψή τους στους καταλόγους.

Το πεδίο εφαρμογής καλύπτει προϊόντα που χρησιμοποιούνται σε νέες εγκαταστάσεις, ή σε εργασίες επισκευής και ανακαίνισης υφιστάμενων, για την άντληση, την επεξεργασία, την αποθήκευση ή τη διανομή πόσιμου νερού. Σε αυτά περιλαμβάνονται σωλήνες, εξαρτήματα σύνδεσης, βάνες, δεξαμενές, παρεμβύσματα, επιστρώσεις και παρεμφερή είδη. Ένα προϊόν που προορίζεται και για άλλες χρήσεις εξακολουθεί να απαιτεί πιστοποίηση εάν πρόκειται να έρθει σε επαφή με πόσιμο νερό.

Ευρωπαϊκό Πιστοποιητικό από τις 31 Δεκεμβρίου 2026

Από την 31^η Δεκεμβρίου, όλα τα προϊόντα που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του Κανονισμού 2024/370 και διατίθενται στην αγορά της ΕΕ πρέπει να διαθέτουν ευρωπαϊκό πιστοποιητικό αξιολόγησης της συμμόρφωσης. Το πιστοποιητικό βεβαιώνει ότι το προϊόν πληροί τις ελάχιστες υγειονομικές απαιτήσεις της Απόφασης 2024/368 και ότι έχει κατασκευαστεί αποκλειστικά από ουσίες που περιλαμβάνονται στους θετικούς καταλόγους της Απόφασης 2024/367.

Τα βασικά σημεία του νέου συστήματος:

Το πιστοποιητικό εκδίδεται από κοινοποιημένο οργανισμό αξιολόγησης της συμμόρφωσης και ισχύει για πέντε χρόνια.
Ο κατασκευαστής μπορεί να απευθυνθεί σε κοινοποιημένο οργανισμό οποιουδήποτε κράτους μέλους και το πιστοποιητικό αναγνωρίζεται σε όλη την ΕΕ. Οι κοινοποιημένοι οργανισμοί αναφέρονται στην επίσημη ιστοσελίδα της Επιτροπής.
Μετά την πιστοποίηση, ο κατασκευαστής ή ο εξουσιοδοτημένος αντιπρόσωπός του συντάσσει δήλωση συμμόρφωσης στη γλώσσα ή τις γλώσσες που απαιτούνται από κάθε κράτος μέλος όπου πωλείται το προϊόν.
Τα πιστοποιημένα προϊόντα πρέπει να φέρουν τη σήμανση που προβλέπεται στον Κανονισμό 2024/371.

Μεταβατική Περίοδος έως τις 31 Δεκεμβρίου 2032

Για προϊόντα που συμμορφώνονται με τις εθνικές υγειονομικές απαιτήσεις και διαθέτουν εθνικό πιστοποιητικό συμμόρφωσης το οποίο εξακολουθεί να ισχύει την 31^η Δεκεμβρίου 2026, ο Κανονισμός εφαρμόζεται από την 31^η Δεκεμβρίου 2032. Σε αυτό το διάστημα, ένα προϊόν μπορεί να διαθέτει είτε εθνικό είτε ευρωπαϊκό πιστοποιητικό.

Ένας κατασκευαστής που κατέχει έγκυρο εθνικό πιστοποιητικό μπορεί να υποβάλει αίτηση για το ευρωπαϊκό πιστοποιητικό ανά πάσα στιγμή. Με την έκδοσή του, το εθνικό παύει αυτόματα να ισχύει.

Μετά την 31^η Δεκεμβρίου 2032, θα εφαρμόζεται αποκλειστικά το εναρμονισμένο ευρωπαϊκό σύστημα.

Θετικοί Κατάλογοι και Αρχικές Ουσίες

Για την παραγωγή προϊόντων που θα αξιολογηθούν για το ευρωπαϊκό πιστοποιητικό, επιτρέπεται η χρήση ουσιών μόνο από τους θετικούς καταλόγους της Απόφασης 2024/367. Οι κατάλογοι καλύπτουν οργανικά υλικά, μεταλλικά υλικά, οργανικά συστατικά τσιμεντοειδών υλικών, κεραμικά και άλλα ανόργανα υλικά. Προϊόντα που κατασκευάζονται από ουσίες εκτός καταλόγων δεν μπορούν να αξιολογηθούν βάσει του νέου συστήματος και συνεπώς δεν μπορούν να λάβουν ευρωπαϊκό πιστοποιητικό.

Οι παραγωγοί που επιθυμούν την προσθήκη μιας ουσίας στους καταλόγους υποβάλλουν αίτηση απευθείας στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Χημικών Προϊόντων (ECHA), ακολουθώντας τη διαδικασία του Κανονισμού 2024/369.

Σύμφωνα με το άρθρο 3 της Απόφασης 2024/367, ουσίες που έχουν εγκριθεί από εθνική αρχή μεταξύ της 13ης Ιουλίου 2021 και της 31ης Δεκεμβρίου 2026 μπορούν να χρησιμοποιούνται έως τις 31 Δεκεμβρίου 2032, υπό την προϋπόθεση ότι συμμορφώνονται με το όριο μολύβδου των 5 μg/l στη βρύση, το οποίο ορίζεται στο Μέρος Β του Παραρτήματος Ι της Οδηγίας 2020/2184.

Συμπέρασμα

Οι κατασκευαστές δεν έχουν πολύ χρόνο για προετοιμασία. Πρέπει να ελέγξουν αν κάθε προϊόν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής, να επιβεβαιώσουν ότι όλες οι αρχικές ουσίες περιλαμβάνονται στους θετικούς καταλόγους, να επανεξετάσουν τις ημερομηνίες λήξης των εθνικών πιστοποιητικών τους και να επικοινωνήσουν έγκαιρα με έναν κοινοποιημένο οργανισμό, καθώς η ζήτηση αναμένεται να αυξηθεί όσο πλησιάζει το τέλος του 2026.

Για τους κατασκευαστές σωλήνων, εξαρτημάτων, δεξαμενών, παρεμβυσμάτων και επιστρώσεων, η μετάβαση σε ένα ενιαίο ευρωπαϊκό πιστοποιητικό καταργεί την ανάγκη για ξεχωριστές εγκρίσεις σε κάθε αγορά. Σημαίνει επίσης ότι όλα τα προϊόντα που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής θα αξιολογούνται με βάση τις ίδιες μεθόδους δοκιμών και τα ίδια κριτήρια αποδοχής σε ολόκληρη την ΕΕ, από το 2033 και μετά.