Το Γερμανικό Ομοσπονδιακό Ινστιτούτο Αξιολόγησης Κινδύνων (BfR) δημοσίευσε νέα αναθεώρηση της Σύστασης XXXVI για χαρτί και χαρτόνι σε επαφή με τρόφιμα, την 1η Οκτωβρίου 2026. Η 232η ανακοίνωση του BfR αναθεωρεί επίσης τις τρεις ειδικές συστάσεις XXXVI/1 (χαρτιά για μαγείρεμα και φίλτρα θερμής διήθησης), XXXVI/2 (χαρτιά και χαρτόνια ψησίματος) και XXXVI/3 (απορροφητικά επιθέματα). Καθώς δεν υπάρχει ακόμη ειδική ευρωπαϊκή νομοθεσία για το χαρτί και το χαρτόνι σε επαφή με τρόφιμα, η Σύσταση XXXVI του BfR παραμένει η βασική αναφορά για τη συμμόρφωση σε όλη την Ευρώπη.
ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ
Διαγραφή των Καταχωρίσεων PFAS
Η πιο σημαντική αλλαγή αφορά τις υπερφθοροαλκυλιωμένες και πολυφθοροαλκυλιωμένες ουσίες (PFAS). Δεκατρείς καταχωρίσεις στην ενότητα C.IV της Σύστασης XXXVI (μέσα επιφανειακής επεξεργασίας) έχουν διαγραφεί, μαζί με τρεις καταχωρίσεις της XXXVI/2 για τα χαρτιά ψησίματος. Το BfR αιτιολογεί τις διαγραφές επικαλούμενο τον περιορισμό της ουσίας PFHxA βάσει του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/2462 και τον PPWR, ο οποίος από τις 12 Αυγούστου 2026 περιορίζει τα PFAS στις συσκευασίες τροφίμων.
Στην πράξη, η σύσταση ευθυγραμμίζεται πλέον με το ισχύον νομικό πλαίσιο. Τα φθοριούχα επιστρώματα για αντοχή στα λίπη δεν μπορούν πια να θεωρούνται σύμφωνα με τη σύσταση XXXVI. Όσες εταιρείες εξακολουθούν να αναφέρονται σε αυτές τις καταχωρίσεις σε προδιαγραφές ή δηλώσεις συμμόρφωσης, οφείλουν να επικαιροποιήσουν την τεκμηρίωσή τους.
Νέος Κανόνας για τις Γονιδιοτοξικές Προσμείξεις
Μια νέα προκαταρκτική παρατήρηση (Vorbemerkung 15) αφορά γονιδιοτοξικές καρκινογόνες ουσίες που μπορεί να υπάρχουν ως προσμείξεις ή ως προϊόντα αντίδρασης ή αποδόμησης, όπως ορισμένες πρωτοταγείς αρωματικές αμίνες (PAAs) και η 1,3-dichloro-2-propanol (1,3-DCP). Για τις ουσίες αυτές, η σύσταση ορίζει συγκεκριμένα όρια ανίχνευσης, διευκρινίζει ότι δεν επιτρέπεται η εφαρμογή αβεβαιότητας μέτρησης και θέτει ως στόχο να μην ανιχνεύεται μετανάστευση ουσιών σε επίπεδα άνω των 0,15 µg/kg τροφίμου. Η ίδια παρατήρηση προστίθεται στις συστάσεις XXXVI/1, XXXVI/2 και XXXVI/3.
Αντίστοιχες αλλαγές γίνονται και σε δύο υποσημειώσεις:
- 1,3-DCP: δεν πρέπει να ανιχνεύεται στο εκχύλισμα ψυχρού ύδατος, με όριο ανίχνευσης 1 µg/l, ή 2 µg/l για τα ρολά χαρτιού κουζίνας. Η συγκέντρωση της 3-MCPD πρέπει να διατηρείται όσο το δυνατόν χαμηλότερα, με ενδεικτική τιμή τα 12 µg/l.
- Παράγοντες κατιονισμού (cationisers): δεν πρέπει να ανιχνεύεται μετανάστευση πάνω από 0,15 µg/kg, με μέγιστο όριο ανίχνευσης 2 µg/kg, ενώ για ορισμένα προϊόντα αντίδρασης ισχύουν ειδικά όρια μετανάστευσης.
Για τους κατασκευαστές, αυτό δίνει μεγαλύτερη βαρύτητα στην ευαισθησία της αναλυτικής μεθόδου, αφού η συμμόρφωση κρίνεται πλέον βάσει καθορισμένων ορίων ανίχνευσης, χωρίς περιθώριο για την αβεβαιότητα μέτρησης.
Νέες και Τροποποιημένες Ουσίες
Η αναθεώρηση ενημερώνει επίσης αρκετές καταχωρίσεις στον κατάλογο εγκεκριμένων ουσιών:
- Retention Aids (Βοηθητικά Συγκράτησης): προστίθενται δύο νέα συμπολυμερή, με μέγιστα επίπεδα χρήσης 0,2 % και 0,5 %. Για το δεύτερο, η ουσία N,N’-methylenebis(acrylamide) δεν πρέπει να ανιχνεύεται στον προσομοιωτή τροφίμων.
- Μέσα Επιφανειακής Επεξεργασίας: προστίθενται το wax-free shellac (έως 4,5 mg/dm², με απαιτήσεις καθαρότητας και όρια για αρσενικό και μόλυβδο) και το υδροξείδιο του αργιλίου από trimethylaluminium και νερό (μέγιστο πάχος στρώματος 8 nm).
- Chitosan Extract: το μέγιστο ποσοστό εφαρμογής αυξάνεται από 2,6 % σε 3,8 %.
- Αντιαφριστικά: προστίθεται νέος τύπος υπολείμματος απόσταξης από την παραγωγή αλκοολών μακράς αλυσίδας, με συνολικό όριο χρήσης και όριο μετανάστευσης 5 mg/kg.
- Αντιμικροβιακά: για το 2-bromo-2-nitropropane-1,3-diol, η απαίτηση περί μη ανιχνευσιμότητας στο εκχύλισμα αντικαθίσταται από όριο μετανάστευσης 0,05 mg/kg για το άθροισμα της με το 2-bromo-2-nitroethanol.
Αλλαγές στις XXXVI/1, XXXVI/2 και XXXVI/3
Οι αλλαγές αφορούν και τις ειδικές συστάσεις. Και οι τρεις αποκτούν τη νέα παρατήρηση για τις γονιδιοτοξικές προσμείξεις και την ενημερωμένη καταχώριση για το 2-bromo-2-nitropropane-1,3-diol. Επιπλέον:
- XXXVI/1 (χαρτιά για μαγείρεμα και φίλτρα θερμής διήθησης): το προϊόν προσθήκης ammonium chloride/sodium hypochlorite επιτρέπεται πλέον ως αντιμικροβιακό μέσο. Αναδιατυπώνεται επίσης η υποσημείωση για τους παράγοντες κατιονισμού.
- XXXVI/2 (χαρτιά και χαρτόνια ψησίματος): διαγράφονται τρεις καταχωρίσεις για ουσίες PFAS, αφαιρούνται τρεις διπλότυπες καταχωρίσεις και αναδιατυπώνεται η υποσημείωση για τους παράγοντες κατιονισμού.
- XXXVI/3 (απορροφητικά επιθέματα): ενημερώνεται η καταχώριση για τα συντηρητικά.
Τι Δεν Έχει Αλλάξει Ακόμη
Νωρίτερα φέτος, το BfR έθεσε σε διαβούλευση μια δομική αναδιάρθρωση, η οποία θα ενοποιούσε τις τέσσερις συστάσεις για το χαρτί σε ένα ενιαίο έγγραφο, με πίνακες και αριθμούς CAS. Όπως εξηγήθηκε σε παλαιότερο άρθρο, η αλλαγή αυτή θα επηρέαζε τον τρόπο με τον οποίο αναφέρονται οι ουσίες στα έγγραφα συμμόρφωσης. Η έκδοση του Οκτωβρίου 2026 δεν υλοποιεί αυτήν την αλλαγή. Η σύσταση XXXVI και οι τρεις ειδικές συστάσεις παραμένουν ως ξεχωριστά έγγραφα στην υφιστάμενη μορφή τους. Επομένως, οι οικονομικοί φορείς θα πρέπει να αναμένουν περαιτέρω αναθεώρηση.
Συμπέρασμα
Η αναθεώρηση του Οκτωβρίου 2026 ευθυγραμμίζει τη BfR XXXVI με την ευρωπαϊκή νομοθεσία για τα PFAS και αυστηροποιεί την προσέγγιση για τις γονιδιοτοξικές προσμείξεις, ενώ προσθέτει ορισμένες νέες ουσίες. Οι συστάσεις του BfR δεν είναι νομικά δεσμευτικές, αλλά χρησιμοποιούνται ευρέως για την απόδειξη της συμμόρφωσης με το άρθρο 3 του Κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1935/2004. Οι εταιρείες που βασίζονται σε αυτές πρέπει να ελέγξουν τις συνταγές τους σε σχέση με τις διαγραφείσες καταχωρίσεις, να εξετάσουν αν οι αναλυτικές τους μέθοδοι καλύπτουν τα νέα όρια ανίχνευσης και να ενημερώσουν τις δηλώσεις που παραπέμπουν στις συστάσεις.
