Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε τρεις παράλληλες προσκλήσεις υποβολής στοιχείων (calls for evidence) για τη συλλογή τεχνικών δεδομένων ενόψει της κατάρτισης της δευτερογενούς νομοθεσίας που θα καθορίσει πώς υπολογίζονται, επαληθεύονται και επιβάλλονται οι στόχοι ανακυκλωμένου περιεχομένου του PPWR για την πλαστική συσκευασία. Η περίοδος υποβολής παρατηρήσεων διαρκεί έως τις 16 Σεπτεμβρίου 2026 μέσω της πύλης Have Your Say. Οι τρεις νομικές πράξεις, δύο εκτελεστικές και μία κατ’ εξουσιοδότηση, βασίζονται στο Άρθρο 7 του PPWR και αναμένεται να εγκριθούν μέχρι τα τέλη του 2026.
ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ
Τι Θα Καλύψουν οι Τρεις Νομικές Πράξεις
Ο PPWR θέτει ελάχιστους στόχους ανακυκλωμένου περιεχομένου για πλαστική συσκευασία από το 2030, με ποσοστά που ποικίλλουν ανάλογα με τον τύπο πολυμερούς και το αν η συσκευασία έρχεται σε επαφή με τρόφιμα. Ωστόσο, ο ίδιος ο Κανονισμός δεν ορίζει το πώς μετράται το ανακυκλωμένο περιεχόμενο, τι θεωρείται αποδεκτή διαδικασία ανακύκλωσης ή το πώς αντιμετωπίζεται το εισαγόμενο ανακυκλωμένο υλικό. Αυτά τα πρακτικά ζητήματα θα ρυθμιστούν από τη δευτερογενή νομοθεσία που βρίσκεται υπό προετοιμασία.
- Η πρώτη εκτελεστική πράξη, βάσει του Άρθρου 7(8), θα καθορίσει τη μεθοδολογία υπολογισμού και επαλήθευσης του ποσοστού ανακυκλωμένου περιεχομένου από πλαστικά απόβλητα μετά την χρήση. Περιλαμβάνει ερωτήματα σχετικά με τις ροές δεδομένων, την ιχνηλασιμότητα κατά μήκος της εφοδιαστικής αλυσίδας, τις προσεγγίσεις ισοζυγίου μάζας (mass balance), τα συστήματα chain-of-custody και τη μορφή της τεχνικής τεκμηρίωσης που θα πρέπει να παρέχουν οι κατασκευαστές.
- Η δεύτερη πράξη βάσει του Άρθρου 7(7), θα θέσει κριτήρια βιωσιμότητας για τις τεχνολογίες ανακύκλωσης πλαστικών. Στόχος είναι να διασφαλιστεί ότι τα ανακυκλώσιμα υλικά που χρησιμοποιούνται για την επίτευξη των στόχων του PPWR παράγονται μέσω διαδικασιών που πληρούν τα ελάχιστα πρότυπα περιβαλλοντικής προστασίας και προστασίας της υγείας. Τα κριτήρια αναμένεται να καλύπτουν το κατά πόσο η διαδικασία ανακύκλωσης είναι περιβαλλοντικά και οικονομικά βιώσιμη, την ποιότητα του παραγόμενου υλικού και το αν υπάρχει η απαραίτητη υποδομή ανακύκλωσης.
- Η τρίτη εκτελεστική πράξη, βάσει του Άρθρου 7(10), θα ορίσει τους όρους υπό τους οποίους ανακυκλωμένο πλαστικό υλικό και προϊόντα που περιέχουν ανακυκλωμένο υλικό από χώρες εκτός ΕΕ μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την επίτευξη των στόχων περιεκτικότητας σε ανακυκλωμένα υλικά. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τους παραγωγούς που προμηθεύονται ανακυκλωμένο υλικό διεθνώς και χρειάζεται να αποδείξουν ότι πληροί ισοδύναμα πρότυπα με υλικά που παράγονται εντός ΕΕ.
Γιατί η Επιτροπή Συλλέγει Στοιχεία Τώρα
Οι στόχοι ανακυκλωμένου περιεχομένου καθορίστηκαν κατά τη νομοθετική διαδικασία που οδήγησε στην έγκριση του PPWR τον Δεκέμβριο 2024. Για τον λόγο αυτό, η Επιτροπή αποφάσισε να μην διενεργήσει ξεχωριστή αξιολόγηση για τα ανωτέρω εκτελεστικά μέτρα. Αντί αυτού, συλλέγει στοιχεία σχετικά με το κόστος, τα οφέλη, τη σκοπιμότητα, την αναλογικότητα, την δυνατότητα επιβολής , τις επιπτώσεις σε μικρές επιχειρήσεις, τις ανάγκες εποπτείας αγοράς, τις συνέπειες στις διεθνείς εφοδιαστικές αλυσίδες και στην κατάσταση των τρίτων χωρών.
Η πρόσκληση είναι ανοιχτή σε φορείς εντός και εκτός ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων παραγωγών, ανακυκλωτών, μετατροπέων, φορέων διαχείρισης αποβλήτων και φορέων πιστοποίησης.
Το Ερώτημα του Χρονοδιαγράμματος
Ο στόχος της Επιτροπής είναι να εγκρίνει και τις τρεις πράξεις έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026, όπως απαιτεί το Άρθρο 7 του PPWR. Το κατά πόσον αυτή η προθεσμία μπορεί ρεαλιστικά να τηρηθεί αποτελεί ήδη ζήτημα συζήτησης στον κλάδο. Η περίοδος υποβολής παρατηρήσεων κλείνει περίπου στα μέσα Σεπτεμβρίου, αφήνοντας στενό χρονικό περιθώριο για την επεξεργασία των υποβολών, τη σύνταξη των νομικών κειμένων και την ολοκλήρωση της διαδικασίας πριν το τέλος του έτους.
Οι στόχοι ανακυκλωμένου περιεχομένου ισχύουν από 1 Ιανουαρίου 2030 ή τρία χρόνια μετά την έναρξη ισχύος της εκτελεστικής πράξης βάσει του Άρθρου 7(8), όποια ημερομηνία είναι μεταγενέστερη. Αυτό σημαίνει ότι αν η εκτελεστική πράξη εκδοθεί στις αρχές 2027 αντί τα τέλη 2026, η ημερομηνία εφαρμογής μπορεί να μετατεθεί αντίστοιχα.
Τι Σημαίνει Αυτό για τους Παραγωγούς Συσκευασίας
Για τους παραγωγούς που τοποθετούν πλαστική συσκευασία στην αγορά της ΕΕ, οι προσκλήσεις υποβολής στοιχείων δείχνουν ότι αρκετά κρίσιμα λειτουργικά ερωτήματα παραμένουν ανοιχτά. Ο τρόπος υπολογισμού του ανακυκλωμένου περιεχομένου, ιδιαίτερα το αν θα γίνονται δεκτές οι προσεγγίσεις ισοζυγίου μάζας και υπό ποιους όρους, επηρεάζει άμεσα τις στρατηγικές προμήθειας υλικών και τις σχέσεις με τους προμηθευτές. Τα κριτήρια βιωσιμότητας για τις τεχνολογίες ανακύκλωσης θα καθορίσουν ποιες πηγές ανακυκλωμένου υλικού πληρούν τις προϋποθέσεις.
Οι κανόνες για το εισαγόμενο ανακυκλωμένο υλικό αφορούν ιδιαίτερα παραγωγούς με παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες. Ο PPWR απαιτεί τα εισαγόμενα υλικά να πληρούν ισοδύναμες προϋποθέσεις με τα υλικά που παράγονται εντός ΕΕ, αλλά οι ακριβείς απαιτήσεις δεν έχουν ακόμη καθοριστεί. Οι παραγωγοί που προμηθεύονται υλικά από χώρες εκτός ΕΕ θα πρέπει να παρακολουθούν στενά αυτές τις εξελίξεις, καθώς οι κανόνες ισοδυναμίας ενδέχεται να απαιτούν πρόσθετη πιστοποίηση, τεκμηρίωση ή δοκιμές.
Η μεθοδολογία υπολογισμού θα καθορίσει επίσης τον διοικητικό φόρτο. Η επιλογή μεταξύ παρακολούθησης σε επίπεδο παρτίδας, ισοζυγίου μάζας σε επίπεδο εργοστασίου ή ετήσιων μέσων όρων θα επηρεάσει σημαντικά τον τρόπο με τον οποίο οι παραγωγοί οργανώνουν τις προμήθειες, την παραγωγή και το reporting τους.
Συμπέρασμα
Οι τρεις προσκλήσεις υποβολής στοιχείων αποτελούν το επόμενο κρίσιμο βήμα για την ενεργοποίηση των στόχων ανακυκλωμένου περιεχομένου του PPWR. Μέχρι να εκδοθούν οι εκτελεστικές και κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις, οι παραγωγοί δεν διαθέτουν καθορισμένη μεθοδολογία υπολογισμού ή επαλήθευσης, κριτήρια βιωσιμότητας για τις πηγές ανακυκλωμένου υλικού ή κανόνες ισοδυναμίας για εισαγόμενα υλικά. Η περίοδος υποβολής κλείνει στις 16 Σεπτεμβρίου 2026. Παραγωγοί, ανακυκλωτές και λοιποί φορείς που θέλουν να επηρεάσουν τη διαμόρφωση αυτών των κανόνων μπορούν να υποβάλουν στοιχεία μέσω της πύλης Have Your Say.
