Οι συσκευασίες ιδιωτικής ετικέτας (private label) αποτελούν ένα από τα πιο ευαίσθητα σημεία του νέου ευρωπαϊκού κανονιστικού πλαισίου για τη συσκευασία. Ένας λιανοπωλητής που αγοράζει προϊόντα από τρίτο κατασκευαστή και τα πωλεί με το δικό του “brand name” μπορούσε επί δεκαετίες να αντιμετωπίζει τη συμμόρφωση της συσκευασίας ως ευθύνη του προμηθευτή. Ο PPWR αλλάζει αυτή τη θέση ριζικά. Εφόσον η επωνυμία ή το εμπορικό σήμα σας αναγράφεται στη συσκευασία, η ευθύνη συμμόρφωσης είναι δική σας.
ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ
Πώς ορίζει ο PPWR τον «κατασκευαστή»
Για να κατανοήσει κανείς ποιος φέρει την ευθύνη συμμόρφωσης στα προϊόντα “private label”, πρέπει πρώτα να εξετάσει τον ορισμό του «κατασκευαστή» στον PPWR, ο οποίος διαφέρει σημαντικά από την καθημερινή χρήση του όρου. Σύμφωνα με τον κανονισμό, κατασκευαστής δεν είναι κατ’ ανάγκη η εταιρεία που παράγει τη συσκευασία, αλλά η εταιρεία που τη διαθέτει στην αγορά της ΕΕ υπό τη δική της επωνυμία ή εμπορικό σήμα.
Αυτός ο ορισμός έχει εκτεταμένη σημασία για τους φορείς εκμετάλλευσης ιδιωτικής ετικέτας. Ένας λιανοπωλητής που αγοράζει έτοιμα προϊόντα από τρίτο κατασκευαστή και τα πωλεί με τη δική του επωνυμία θεωρείται, βάσει του PPWR, ο κατασκευαστής της συσκευασίας (με περιορισμένες εξαιρέσεις, όπως στην περίπτωση που ο λιανοπωλητής είναι πολύ μικρή επιχείρηση και ο προμηθευτής της συσκευασίας βρίσκεται στο ίδιο κράτος μέλος). Φέρει πλήρως τις υποχρεώσεις που συνεπάγεται αυτός ο ρόλος: σύνταξη τεχνικού φακέλου σύμφωνα με το Παράρτημα VII, προετοιμασία της Δήλωσης Συμμόρφωσης, διασφάλιση ότι η συσκευασία πληροί όλες τις ισχύουσες απαιτήσεις των Άρθρων 5 έως 12 και εγγραφή ως παραγωγός για σκοπούς Διευρυμένης Ευθύνης Παραγωγού.
Η ίδια λογική ισχύει για τους εισαγωγείς. Μια εταιρεία εγκατεστημένη στην ΕΕ που εισάγει συσκευασμένα προϊόντα από τρίτη χώρα και τα διαθέτει με το δικό της εμπορικό σήμα γίνεται κατασκευαστής βάσει του Άρθρου 21, ακόμα κι αν η συσκευασία σχεδιάστηκε και παράχθηκε εξ ολοκλήρου εκτός ΕΕ.
Τι σημαίνει αυτό για τις συμβάσεις προμηθευτών
Ένα συμβόλαιο που αναθέτει την ευθύνη συμμόρφωσης στον προμηθευτή δεν αλλάζει τη νομική θέση βάσει του PPWR. Η σύμβαση μπορεί να παρέχει εμπορική προσφυγή κατά του προμηθευτή εάν η συσκευασία αποδειχθεί μη συμμορφούμενη, αλλά δεν προστατεύει από κανονιστικές ενέργειες από τις εθνικές αρχές.
Αυτό έχει πρακτική σημασία γιατί πολλοί φορείς με προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας στηρίζονταν ιστορικά σε δηλώσεις και πιστοποιήσεις προμηθευτών ως το κύριο εργαλείο συμμόρφωσης. Βάσει του PPWR, αυτή η προσέγγιση είναι πλέον ανεπαρκής. Ο κατασκευαστής, κατά την έννοια του PPWR, οφείλει να κατέχει ο ίδιος τον τεχνικό φάκελο, να είναι σε θέση να τον προσκομίσει κατόπιν αιτήματος στις αρχές εποπτείας και να διασφαλίζει ότι η τεκμηρίωση ενημερώνεται κάθε φορά που αλλάζει ο σχεδιασμός ή η σύνθεση της συσκευασίας.
Η θέση του διανομέα
Οι διανομείς (distributors) , εταιρείες που διαθέτουν συσκευασία στην αγορά χωρίς να είναι κατασκευαστές ή εισαγωγείς, έχουν πιο περιορισμένο ρόλο, αλλά δεν εξαιρούνται. Βάσει του Άρθρου 19 του PPWR, οι διανομείς υποχρεούνται να επαληθεύουν ότι ο παραγωγός είναι εγγεγραμμένος για σκοπούς Διευρυμένης Ευθύνης Παραγωγού (EPR) στο αντίστοιχο κράτος μέλος, να επιβεβαιώνουν ότι πληρούνται οι απαιτήσεις σήμανσης σύμφωνα με το Άρθρο 12 και ότι ο κατασκευαστής και ο εισαγωγέας έχουν συμμορφωθεί με τις απαιτήσεις του Άρθρου 15 (5) και 15 (6) και του Άρθρου 18 (3), αντίστοιχα. Πρέπει επίσης να αρνούνται να διαθέσουν στην αγορά μη συμμορφούμενες συσκευασίες και να ενημερώνουν τις αρχές όταν οι συσκευασίες παρουσιάζουν κίνδυνο μη συμμόρφωσης.
Κρίσιμο είναι επίσης το γεγονός ότι οι διανομείς μπορούν ακούσια να γίνουν κατασκευαστές. Το Άρθρο 21 ορίζει ότι αν ένας διανομέας (ή εισαγωγέας) τοποθετήσει τη δική του επωνυμία στη συσκευασία ή την τροποποιήσει με τρόπο που μπορεί να επηρεάσει τη συμμόρφωση, αναλαμβάνει πλέον πλήρεις υποχρεώσεις κατασκευαστή.
Εγγραφή και αναφορά EPR
Οι υποχρεώσεις Διευρυμένης Ευθύνης Παραγωγού κάνουν την εικόνα ακόμα πιο σύνθετη. Ο παραγωγός υποχρεούται να εγγραφεί στο μητρώο παραγωγών κάθε κράτους μέλους στο οποίο η συσκευασία του καταλήγει σε απόβλητα, να αναφέρει το βάρος και τον τύπο της συσκευασίας και να καταβάλει τα αντίστοιχα τέλη EPR.
Για λιανοπωλητές που δραστηριοποιούνται σε πολλά κράτη μέλη, αυτό σημαίνει τήρηση εγγραφών και υποχρεώσεων αναφοράς σε κάθε χώρα όπου πωλούνται τα private label προϊόντα τους. Ο PPWR δεν προβλέπει ενιαία εγγραφή για όλα τα κράτη μέλη, αν και ένα ψηφιακό ενιαίο σύστημα ΔΕΠ (One-Stop Shop) προωθείται από ευρύ συνασπισμό βιομηχανικών ενώσεων, όπως αναλύσαμε σε προηγούμενο άρθρο.
Τι πρέπει να κάνουν τώρα οι φορείς private label
Παρά την πολυπλοκότητα του ζητήματος, τα βήματα είναι ξεκάθαρα:
- Αντιστοίχιση του χαρτοφυλακίου συσκευασίας στους ορισμούς ρόλων του PPWR: Για κάθε τύπο συσκευασίας, οι επιχειρήσεις πρέπει να προσδιορίσουν αν ενεργούν ως κατασκευαστής, εισαγωγέας ή διανομέας.
- Συλλογή και επαλήθευση τεχνικού φακέλου από τους προμηθευτές, συμπεριλαμβανομένων δεδομένων σύνθεσης ουσιών, αξιολογήσεων ανακυκλωσιμότητας και Δηλώσεων Συμμόρφωσης.
- Εγγραφή στο σύστημα EPR σε κάθε σχετικό κράτος μέλος.
- Ενημέρωση των συμβολαίων με προμηθευτές ώστε να απαιτείται συνεχής ενημέρωση τεκμηρίωσης κάθε φορά που αλλάζει ο σχεδιασμός ή η σύνθεση.
Συμπέρασμα
Ο PPWR αφήνει στους φορείς εκμετάλλευσης ιδιωτικής ετικέτας μια σαφή και απαιτητική θέση συμμόρφωσης. Αν το εμπορικό σας σήμα αναγράφεται στη συσκευασία, ο κανονισμός σας αντιμετωπίζει ως κατασκευαστή, με όλες τις υποχρεώσεις τεκμηρίωσης, αξιολόγησης συμμόρφωσης και EPR που αυτό συνεπάγεται. Η σύμβαση με τον φυσικό παραγωγό της συσκευασίας είναι απλώς ένα εμπορικό ζήτημα και δεν μεταβάλλει τη νομική θέση. Η άμεση προτεραιότητα είναι η κατανόηση του ρόλου που αναθέτει ο PPWR σε κάθε σειρά προϊόντων και η δημιουργία της κατάλληλης υποδομής τεκμηρίωσης και εγγραφής.
Η Pack-Lab υποστηρίζει φορείς και εισαγωγείς στην εκπλήρωση των υποχρεώσεών τους βάσει του PPWR, με υπηρεσίες συμβουλευτικής σχετικά με τους ρόλους υπό τον PPWR, τεχνικής τεκμηρίωσης και σύνταξης της Δήλωσης Συμμόρφωσης. Επικοινωνήστε μαζί μας για να συζητήσουμε για το χαρτοφυλάκιο προϊόντων σας.
