Ο PPWR τέθηκε σε εφαρμογή στις 12 Αυγούστου 2026. Την ίδια ημέρα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή όφειλε να έχει εγκρίνει την εκτελεστική πράξη που θα καθόριζε την εμφάνιση των νέων εναρμονισμένων ετικετών συσκευασίας, τις πληροφορίες που αυτές θα φέρουν και το πώς θα μορφοποιούνται. Αυτό όμως δεν συνέβη. Η εκτελεστική πράξη βάσει του Άρθρου 12 παραμένει αδημοσίευτη και δεν είναι η μόνη δευτερογενής νομοθεσία που έχει καθυστερήσει.
ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ
Τι Έπρεπε να Γίνει και Τι Συνέβη Τελικά
Το Κοινό Κέντρο Ερευνών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (Joint Research Center, JRC) δημοσίευσε τεχνική πρόταση για το σύστημα ετικετών τον Ιανουάριο 2026, ενώ ακολούθησε διαβούλευση με τα ενδιαφερόμενα μέρη. Ωστόσο, ο σχεδιασμός ενός συστήματος εικονογραμμάτων που μπορεί να λειτουργεί σε 27 κράτη μέλη με διαφορετικές υποδομές διαλογής, γλώσσες και συστήματα συλλογής αποβλήτων αποδείχθηκε πιο χρονοβόρος από ό,τι αναμενόταν εξ αρχής.
Σύμφωνα με τη EUROPEN, οι εκτελεστικές πράξεις για την σήμανση αναμένονται στο 4ο τρίμηνο του 2026. Πηγές του κλάδου τονίζουν ότι απαιτείται επιπλέον χρόνος για περαιτέρω διαβούλευση με τους ενδιαφερόμενους ώστε η πράξη να είναι σαφής, ολοκληρωμένη και εφαρμόσιμη σε όλα τα κράτη μέλη. Η Επιτροπή, ωστόσο, δεν έχει δημοσιεύσει αναθεωρημένο χρονοδιάγραμμα.
Αυτή δεν είναι η μόνη εκτελεστική πράξη που καθυστέρησε. Η εκτελεστική πράξη για το Μητρώο Παραγωγών βάσει του Άρθρου 44(14), που έπρεπε να εκδοθεί μέχρι τις 12 Φεβρουαρίου 2026, έχει επίσης καθυστερήσει. Από τις περίπου 30 κατ’ εξουσιοδότηση και εκτελεστικές πράξεις που αναμένονται, μόνο μία – η εξαίρεση stretch films παλετών και ταινιών δεσίματος από τις απαιτήσεις επαναχρησιμοποίησης – είχε εγκριθεί μέχρι τα μέσα Αυγούστου 2026.
Τι Θα Περιλαμβάνουν οι Ετικέτες
Η εκτελεστική πράξη βάσει του Άρθρου 12 αναμένεται να θεσπίσει ένα εναρμονισμένο σύστημα σήμανσης βασισμένο σε εικονογράμματα, που θα καλύπτει τρία στοιχεία:
- Ετικέτα σύνθεσης υλικών για κάθε συσκευασία, σχεδιασμένη ώστε να βοηθά τους καταναλωτές να αναγνωρίσουν από τι είναι φτιαγμένη η συσκευασία και να την τοποθετήσουν στη σωστή ροή αποβλήτων. Αυτή η ετικέτα θα χρησιμοποιεί τυποποιημένα εικονογράμματα αντί για κείμενο.
- Ένα σύνολο ετικετών για τους κάδους απορριμμάτων. Οι ετικέτες αυτές πρέπει να ταιριάζουν οπτικά με τις ετικέτες στη συσκευασία ώστε η αντιστοίχιση να είναι αμέσως κατανοητή.
- Από τον Φεβρουάριο 2029, κωδικός QR ή ψηφιακός φορέας δεδομένων για τις επαναχρησιμοποιήσιμες συσκευασίες. Θα συνδέει με πληροφορίες σχετικά με το σύστημα επαναχρησιμοποίησης, τα σημεία επιστροφής και τον αριθμό κύκλων χρήσης για τους οποίους έχει σχεδιαστεί η συσκευασία.
Μέχρι να εγκριθεί η εκτελεστική πράξη, οι μορφές ετικετών και εικονογραμμάτων όπως και οι τεχνικές προδιαγραφές δεν υφίσταται σε οριστική μορφή.
Επίπτωση στο Χρονοδιάγραμμα Σήμανσης
Η καθυστέρηση δεν αναιρεί την υποχρέωση σήμανσης αλλά μετατοπίζει την ημερομηνία εφαρμογής. Το Άρθρο 12 ορίζει ότι οι απαιτήσεις σήμανσης ισχύουν από τις 12 Αυγούστου 2028 ή 24 μήνες μετά την έναρξη ισχύος της εκτελεστικής πράξης, όποια ημερομηνία είναι μεταγενέστερη. Αν η πράξη εγκριθεί, π.χ., τον Δεκέμβριο 2026, η προθεσμία σήμανσης μετατοπίζεται περίπου στα τέλη 2028. Αν η έγκριση γίνει το 2027, η προθεσμία μετατίθεται στο 2029.
Για τους παραγωγούς, αυτό δημιουργεί μια έντονη αβεβαιότητα. Η υποχρέωση σήμανσης είναι βέβαιη, αλλά οι προδιαγραφές βάσει των οποίων θα γίνει ο σχεδιασμός δεν είναι ακόμη διαθέσιμες. Οποιαδήποτε πρόωρη εργασία βάσει του σχεδίου πρότασης του JRC εγκυμονεί τον κίνδυνο να χρειαστεί αναθεώρηση αν η τελική πράξη διαφέρει.
Πηγή (screenshots): Joint Research Center
Η Ευρύτερη Εικόνα της Δευτερογενούς Νομοθεσίας
Η καθυστέρηση στη σήμανση αντικατοπτρίζει μια ευρύτερη πρόκληση στην εφαρμογή του PPWR. Ο Κανονισμός βασίζεται σε μεγάλο βαθμό σε δευτερογενή νομοθεσία για τη εφαρμογή των βασικών του απαιτήσεων. Αρκετές από τις πιο σημαντικές εκτελεστικές και κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις, που καλύπτουν τη μεθοδολογία υπολογισμού ανακυκλωμένου περιεχομένου, τα κριτήρια αξιολόγησης ανακυκλωσιμότητας, τα κριτήρια βιωσιμότητας για τις τεχνολογίες ανακύκλωσης και το σύστημα σήμανσης, εκκρεμούν ή έχουν καθυστερήσει.
Για τους παραγωγούς, η πρακτική συνέπεια είναι μια περίοδος κατά την οποία οι βασικές υποχρεώσεις του PPWR είναι νομικά δεσμευτικές, αλλά οι λεπτομερείς κανόνες για την απόδειξη συμμόρφωσης εξακολουθούν να διαμορφώνονται. Η Δήλωση Συμμόρφωσης, ο τεχνικός φάκελος και οι απαιτήσεις για ουσίες βάσει των Άρθρων 5 και 15 ισχύουν από τις 12 Αυγούστου 2026 ανεξαρτήτως. Αλλά οι πιο ορατές στους καταναλωτές απαιτήσεις εξαρτώνται από πράξεις που δεν έχουν ακόμη εγκριθεί.
Η Εξαίρεση των Αποθεμάτων
Μια πρακτική διάταξη που πρέπει να γνωρίζουν οι παραγωγοί είναι το Άρθρο 12(12). Οι συσκευασίες που κατασκευάζονται στην ΕΕ ή εισάγονται πριν από την έναρξη ισχύος των απαιτήσεων σήμανσης μπορούν να συνεχίσουν να διατίθενται στην αγορά για τρία χρόνια μετά την προθεσμία σήμανσης. Αυτό σημαίνει ότι το υπάρχον απόθεμα δεν χρειάζεται να καταστραφεί, να επανασημανθεί ή να αποσυρθεί. Η τριετής προθεσμία εφαρμόζεται από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της σήμανσης, όχι από την ημερομηνία έκδοσης της εκτελεστικής πράξης.
Συμπέρασμα
Η αδυναμία της Επιτροπής να τηρήσει τη δική της προθεσμία για τη σήμανση δεν αλλάζει τις υποκείμενες υποχρεώσεις. Οι παραγωγοί δεν πρέπει να ερμηνεύσουν την καθυστέρηση ως χαλάρωση. Μόλις εγκριθεί η πράξη, η 24μηνη περίοδος εφαρμογής θα ισχύσει χωρίς παράταση. Το πιο πρακτικό βήμα αυτή τη στιγμή είναι η διασφάλιση ότι οι υπόλοιπες υποχρεώσεις του PPWR τηρούνται, η παρακολούθηση της αναμενόμενης δημοσίευσης στο 4ο τρίμηνο 2026 και η αποφυγή επενδύσεων σε αλλαγές μέχρι τη δημοσίευση των τελικών προδιαγραφών.
