Η ΕΕ Υιοθετεί για Πρώτη Φορά Δεσμευτικά Όρια MOAH στα Τρόφιμα

Στις 13 Μαΐου 2026, η Μόνιμη Επιτροπή Φυτών, Ζώων, Τροφίμων και Ζωοτροφών (SCoPAFF) ενέκρινε σχέδιο τροποποίησης του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/915 (Ευρωπαϊκός Κανονισμός για τις Ουσίες που Επιμολύνουν Τρόφιμα) που θεσπίζει, για πρώτη φορά, δεσμευτικά ανώτατα όρια για τους αρωματικούς υδρογονάνθρακες ορυκτελαίων (MOAH) στα τρόφιμα. Η τελική έγκριση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται προς τα τέλη Οκτωβρίου 2026, με τα όρια να τίθενται σε ισχύ μέσα στο 2027.

Οι MOAH είναι μια σύνθετη ομάδα ουσιών που βρίσκονται σε ορυκτέλαια, με γονοτοξικές και πιθανώς καρκινογόνες ιδιότητες. Μπορούν να μεταναστεύσουν στα τρόφιμα από υλικά συσκευασίας, μελάνια εκτύπωσης, κόλλες, ανακυκλωμένο χαρτόνι και άλλες πηγές στην εφοδιαστική αλυσίδα. Μέχρι τώρα, η ΕΕ δεν είχε νομικά δεσμευτικά όρια. Η επιβολή βασιζόταν σε ενδεικτικά επίπεδα που εξέδωσε η SCoPAFF το 2022, τα οποία αποτελούσαν κατευθυντήριες γραμμές χωρίς νομική ισχύ.

 

Τι Καλύπτει ο Νέος Κανονισμός

Το σχέδιο τροποποίησης καθορίζει ανώτατα όρια για MOAH (C10–C50) σε ένα ευρύ φάσμα κατηγοριών τροφίμων:

• Ελαιούχοι σπόροι και καρποί
• Λίπη, έλαια και προϊόντα με πάνω από 50 % λιπαρά
• Ξηροί καρποί και όσπρια
• Δημητριακά και προϊόντα δημητριακών (τα όρια διαφέρουν ανάλογα με την περιεκτικότητα σε λιπαρά)
• Γάλα και γαλακτοκομικά (τα όρια διαφέρουν ανάλογα με την περιεκτικότητα σε λιπαρά)
• Σπόροι, μάζα και σκόνη κακάο
• Μπαχαρικά, αποξηραμένα βότανα και τσάι ως συστατικά τροφίμων
• Βρεφικές τροφές (τα όρια διαφέρουν ανάλογα με λιπαρά)
• Συμπληρώματα διατροφής
• Σύνθετα τρόφιμα που περιέχουν πρώτες ύλες από τον κατάλογο (από το 2030)
• Σύνθετα τρόφιμα με πάνω από 15 % μπαχαρικά, βότανα ή τσάι (από το 2030)

Πρόκειται για το πρώτο εναρμονισμένο νομικό πλαίσιο σε επίπεδο ΕΕ για τον περιορισμό MOAH στα τρόφιμα. Τα όρια αντικαθιστούν τα ενδεικτικά επίπεδα της SCoPAFF του 2022 και, σε πολλές περιπτώσεις, ορίζουν υψηλότερα κατώτατα όρια. Τα προηγούμενα ενδεικτικά επίπεδα προέκυψαν από αναλυτικά όρια ποσοτικού προσδιορισμού και όχι από τοξικολογική αξιολόγηση.

 

Νέες Απαιτήσεις Δειγματοληψίας και Ανάλυσης

Παράλληλα με τα όρια MOAH, η SCoPAFF ενέκρινε τροποποίηση του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 333/2007 που ενσωματώνει για πρώτη φορά ειδικές απαιτήσεις για τη δειγματοληψία και ανάλυση υδρογονανθράκων ορυκτελαίων στα τρόφιμα.

Αξιοσημείωτη αλλαγή είναι η εισαγωγή υψηλότερου ορίου ποσοτικού προσδιορισμού (LOQ) για τα πιο πολύπλοκα υποστρώματα. Για προϊόντα όπως μπαχαρικά, βότανα, αιθέρια έλαια, συμπληρώματα διατροφής και θαλάσσια έλαια, θα γίνεται δεκτό LOQ έως 5 mg/kg. Για άλλες κατηγορίες προϊόντων ισχύουν χαμηλότερα όρια, από 0,5 mg/kg για ξηρά τρόφιμα χαμηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά έως 1 mg/kg για τρόφιμα μέτριας περιεκτικότητας.

 

 

Σύσταση για την Παρακολούθηση των MOSH

Το νομοθετικό πακέτο περιλαμβάνει επίσης σύσταση για την παρακολούθηση των κορεσμένων υδρογονανθράκων ορυκτελαίων (MOSH) και MOAH για την περίοδο 2026-2029. Αν και η EFSA έκρινε τους MOSH ως μη ανησυχητικούς στα τρέχοντα επίπεδα διατροφικής έκθεσης, θα καθοριστούν ενδεικτικά επίπεδα για υποστήριξη στρατηγικών ελαχιστοποίησης κινδύνου.

 

Σημασία για τον Κλάδο της Συσκευασίας

Για τους παραγωγούς συσκευασίας και τους κατασκευαστές τροφίμων, τα νέα όρια MOAH έχουν άμεσες πρακτικές συνέπειες, καθώς η μόλυνση τροφίμων με MOAH προέρχεται συχνά από υλικά συσκευασίας. Ανακυκλωμένο χαρτόνι, μελάνια εκτύπωσης, κόλλες με βάση ορυκτέλαια και επαφή με λιπαινόμενα μέρη μηχανημάτων αποτελούν τεκμηριωμένες πηγές επιμόλυνσης.

Η μετάβαση από ενδεικτικά επίπεδα σε δεσμευτικά όρια αλλάζει ουσιαστικά το πλαίσιο συμμόρφωσης. Υπό το σύστημα ενδεικτικών επιπέδων, τυχόν ευρήματα MOAH πάνω από τα όρια της SCoPAF ενεργοποιούσαν διαδικασίες περαιτέρω έρευνας, αλλά δεν καθιστούσαν αυτόματα ένα προϊόν μη συμμορφούμενο. Με τα δεσμευτικά μέγιστα επίπεδα, η υπέρβαση των ορίων θα συνιστά κανονιστική παράβαση που θα συνεπάγεται επιβολή κυρώσεων.

Τα όρια ποσοτικού προσδιορισμού βάσει περιεκτικότητας σε λιπαρά σχετίζονται άμεσα με την αξιολόγηση μετανάστευσης MOAH από συσκευασία σε τρόφιμα.

 

Συμπέρασμα

Η υιοθέτηση δεσμευτικών ορίων MOAH σηματοδοτεί το τέλος μιας ρυθμιστικής διαδικασίας που ξεκίνησε με την πρώτη γνωμοδότηση της EFSA το 2012. Για τον κλάδο συσκευασίας, το μήνυμα είναι ότι η μετανάστευση MOAH από συσκευασία σε τρόφιμα υπόκειται πλέον σε δεσμευτικά όρια και όχι απλώς σε κατευθυντήριες γραμμές. Εταιρείες που έχουν ήδη πραγματοποιήσει αναλύσεις για MOSH/MOAH βρίσκονται σε καλή θέση. Όσες δεν το έχουν κάνει, θα πρέπει να επανεξετάσουν τα υλικά συσκευασίας και τα πρωτόκολλα δοκιμών τους πριν τα όρια τεθούν σε ισχύ το 2027.

Οι χημικές αναλύσεις της Pack-Lab περιλαμβάνουν δοκιμές MOSH/MOAH για υλικά σε επαφή με τρόφιμα και συσκευασία. Επικοινωνήστε μαζί μας για να συζητήσουμε τις ανάγκες σας.